PARTNER PORTALU

O metrze, którego Warszawa nie zobaczyła

Górnicze szyby w centrum, plany stworzenia zaplecza militarnego i schronów dla ludności na wypadek wojny i zalany kilometrowy tunel na Targówku - te i inne ciekawostki o historii budowy metra w Warszawie w latach 50. XX w. opisuje w książce Andrzej Zawistowski.

Autor: PAP 10 czerwca 2019 09:56

"Do napisania tej książki skłoniło mnie kilka elementów. To temat mało znany, bo przez lata objęty cenzurą. Ponieważ to jedna z największych porażek propagandowych władzy komunistycznej z początku lat 50. Plan sześcioletni realizowany od 1950 r. miał mieć kilka symboli, podobnie jak stalinowskie pięciolatki. Tam jednym z nich była budowa moskiewskiego metra i Polska miała mieć swój odpowiednik w postaci metra w Warszawie, ale się nie udało. Wydano olbrzymie pieniądze, nakręcono zainteresowanie społeczne i wszystko upadło" - opowiadał PAP Andrzej Zawistowski, autor książki "Stacja plac Dzierżyńskiego, czyli metro, którego Warszawa nie zobaczyła".

Jak mówił, pomysł budowy metra podjął ponownie dopiero gen. Wojciech Jaruzelski w 1982 r. "Wielu wydaje się, że dzisiejsze metro zostało zapoczątkowane w latach 80. A w rzeczywistości zrealizowane plany pierwszej linii mają historię kilkadziesiąt lat starszą" - mówił. Jako kolejny element swojego zainteresowania tematem wskazał fakt, że po Warszawie przez lata krążyły legendy o zalanych tunelach metra pod miastem. "Że wybudowano metro, które później ukryto, zamieniono na różnego rodzaju inne przeznaczenia. Była np. legenda, że skarbiec NBP to nieczynna stacja metra wybudowana w latach 50. Z tym też się chciałem zmierzyć" - podkreślił.

"W Warszawie od lat 20. XX w. w zasadzie w każdej dekadzie zapadała decyzja, że trzeba zacząć budować kolej miejską. W latach 40. nazwano ją szybką koleją miejską, jej część miała znajdować się w tunelu, większość w nasypach lub w wykopach na powierzchni. Miała łączyć północną i południową część lewobrzeżnej Warszawy. Pojawiły się jednak kwestie ideologiczno-militarne i w końcu lat 40. zanegowano ten pomysł, przystępując do realizacji koncepcji budowy tzw. metra głębokiego położonego w tunelach zagłębionych na kilkanaście, kilkadziesiąt metrów" - relacjonował autor książki.

Było to spowodowane faktem, że postanowiono wybudować dwie inwestycje równolegle. "Kolej miejską, czyli metro i bardzo zaawansowaną instalację militarną ze schronami dla ludności, ukrytymi równolegle przy metrze budynkami dla wojska, poczty i radia. Więc metro równocześnie miało tworzyć zaplecze dla celów militarnych. Dlatego też zmieniono koncepcję i metro oprócz trasy z północy na południe po lewej stronie Wisły miało biec również na Pragę, ponieważ miało być również wojennym połączeniem między stacjami Warszawa Gdańska a Warszawa Wileńska. Wpisywało się to w ówczesny trend zamiany pewnych racjonalnych planów inwestycyjnych na podporządkowane kwestiom militarnym i wzorowane na rozwiązaniach sowieckich" - powiedział Zawistowski.

Podkreślił, że zmiana koncepcji metra spowodowała kilkakrotny wzrost kosztów, a co za tym idzie ograniczenie trasy do odcinka między obecnym pl. Wilsona, ówczesnym Komuny Paryskiej, i pl. Unii Lubelskiej. "Zaplanowana +odnoga+ w kierunku praskim miała odchodzić od stacji Próżna i obejmować dwie stacje - pl. Teatralny i Targowa. Była to więc stosunkowo niewielka inwestycja oczywiście w przyszłości z planowaną rozbudową o kolejne stacje, pełnowymiarową drugą, a później trzecią linię" - zaakcentował Zawistowski.

SŁOWA KLUCZOWE

REKOMENDOWANE DLA CIEBIE

SPOŁECZNOŚCI

House Market: polub nas na Facebooku

House Market: dołącz do nas na Google+

Obserwuj House Market na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

Drodzy Użytkownicy!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych przetwarzamy Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.