PARTNER PORTALU partner portalu

ZBP: TSUE wyraźnie wskazał, że unieważnienie umowy kredytu to ostateczność

TSUE wyraźnie wskazał, że unieważnienie umowy kredytowej to ostateczność, a jej dokonywanie przez sąd nie może zależeć od żądań klienta - powiedział dr wiceprezes Związku Banków Polskich Tadeusz Białek, komentując czwartkowy wyrok TSUE.

Autor: PAP 29 kwietnia 2021 12:40

W czwartek TSUE wydał orzeczenie w sprawie pięciu pytań prejudycjalnych Sądu Okręgowego w Gdańsku w związku ze sprawą kredytobiorców i banku BPH.

Tadeusz Białek podkreślił, że środowisko bankowe pozytywnie ocenia to rozstrzygnięcie.

Szukasz terenów inwestycyjnych? Zobacz oferty na PropertyStock.pl

"Co bardzo istotne, Trybunał wyraźnie wskazuje, że unieważnienie umowy, czyli to, co w tej chwili obserwujemy na rynku jako coś wręcz automatycznego, nie jest celem dyrektywy i tak naprawdę powinno być traktowane jako ostateczność" - powiedział.

Wiceprezes ZBP podkreślił, że w jednym z punktów uzasadnienia Trybunał wyraźnie wskazuje, iż "unieważnienie umowy, której nieuczciwy charakter został stwierdzony, nie może stanowić sankcji, przewidzianej w dyrektywie 93/13" w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich.

Dodał, że według Trybunału unieważnienie umowy nie może zależeć od wyraźnego żądania konsumentów. "Trybunał wyraźnie wskazał, że nie ma czegoś takiego jak nieważność na życzenie. Akcentuje natomiast, że powinno to wynikać z obiektywnego zastosowania przez sąd krajowy kryteriów ustanowionych na mocy prawa krajowego" - zaznaczył. Dodał, że Trybunał stawia w tym wypadku sądom krajowym wysoką poprzeczkę, dotyczącą obiektywizmu i wyraźnego uświadomienia klientowi skutków unieważnienia umowy.

"TSUE wskazał, że klient powinien być w maksymalnie możliwym zakresie poinformowany o skutkach stwierdzenia nieważności, ponieważ może ona mieć również negatywne konsekwencje dla klienta" - powiedział.

Według Białka, Trybunał nawiązuje też wprost do wcześniejszego orzecznictwa, że celem dyrektywy jest ochrona konsumenta i przywrócenie równowagi pomiędzy stronami poprzez wyłączenie zastosowania warunków uznanych za nieuczciwe, czyli wyłączenie klauzul abuzywnych z takiej umowy przy jednoczesnym zachowaniu - co do zasady - ważności pozostałych warunków danej umowy.

"To bardzo ważny sygnał ze strony Trybunału, że nie ma pozwolenia na bezrefleksyjne stosowanie nieważności umowy. Ta sankcja powinna mieć charakter ostateczny. Trybunał daje prymat zasadzie dalszego obowiązywania umowy po wyeliminowaniu z niej klauzul abuzywnych" - powiedział.

W jego ocenie, Trybunał dopuścił również wprost tzw. doktrynę niebieskiego ołówka - tzw. teoria "blue pencil", czyli +wygumkowania+ nieuczciwego elementu klauzuli umownej, by utrzymać ważność i operacyjność pozostałej części umowy. "Oczywiście wskazuje też warunki szczegółowe stosowania tej doktryny, ale ona w skrócie pozwala utrzymać umowę po wyeliminowaniu z niej nieuczciwych warunków" - powiedział.

Zdaniem wiceprezesa ZBP, jeśli chodzi o rozstrzygnięcie dotyczące aneksów do umów, to Trybunał wskazał, że ta kwestia musi być przedmiotem badania przez sąd. "Tutaj wskazówki są ogólne, że sąd musi zbadać, czy aneks przywraca równowagę między stronami poprzez zastosowanie wyłączenia warunków uznanych za abuzywne" - powiedział. Jak dodał, Trybunał zasygnalizował jednocześnie, że gdyby okazało się, że ten aneks naruszał równowagę albo zmieniał istotę warunków i treści umowy, to wtedy ten aneks może nie być prawidłowy. "Ważne, że Trybunał nakazuje badać, czy taki aneks usunął klauzule uznane za abuzywne i jeżeli przywrócił tym samym równowagę pomiędzy stronami, to umowa może dalej obowiązywać" - powiedział.

REKOMENDOWANE DLA CIEBIE

SPOŁECZNOŚCI

House Market: polub nas na Facebooku

Obserwuj House Market na Twitterze

RSS - wiadomości na czytnikach i w aplikacjach mobilnych

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.